phpinfo()
PHP logo

PHP Version 7.1.6

System Linux centos-1gb-ams2-01 2.6.32-696.3.1.el6.x86_64 #1 SMP Tue May 30 19:52:55 UTC 2017 x86_64
Build Date Jun 10 2017 07:49:39
Server API FPM/FastCGI
Virtual Directory Support disabled
Configuration File (php.ini) Path /etc
Loaded Configuration File /etc/php.ini
Scan this dir for additional .ini files /etc/php.d
Additional .ini files parsed /etc/php.d/bz2.ini, /etc/php.d/calendar.ini, /etc/php.d/ctype.ini, /etc/php.d/curl.ini, /etc/php.d/dom.ini, /etc/php.d/exif.ini, /etc/php.d/fileinfo.ini, /etc/php.d/ftp.ini, /etc/php.d/gettext.ini, /etc/php.d/gmp.ini, /etc/php.d/iconv.ini, /etc/php.d/json.ini, /etc/php.d/mbstring.ini, /etc/php.d/mysqli.ini, /etc/php.d/pdo.ini, /etc/php.d/pdo_mysql.ini, /etc/php.d/pdo_sqlite.ini, /etc/php.d/phar.ini, /etc/php.d/shmop.ini, /etc/php.d/simplexml.ini, /etc/php.d/sockets.ini, /etc/php.d/sqlite3.ini, /etc/php.d/tokenizer.ini, /etc/php.d/xml.ini, /etc/php.d/xml_wddx.ini, /etc/php.d/xmlreader.ini, /etc/php.d/xmlwriter.ini, /etc/php.d/xsl.ini, /etc/php.d/zip.ini
PHP API 20160303
PHP Extension 20160303
Zend Extension 320160303
Zend Extension Build API320160303,NTS
PHP Extension Build API20160303,NTS
Debug Build no
Thread Safety disabled
Zend Signal Handling enabled
Zend Memory Manager enabled
Zend Multibyte Support provided by mbstring
IPv6 Support enabled
DTrace Support available, disabled
Registered PHP Streamshttps, ftps, compress.zlib, php, file, glob, data, http, ftp, compress.bzip2, phar, zip
Registered Stream Socket Transportstcp, udp, unix, udg, ssl, sslv3, tls, tlsv1.0, tlsv1.1, tlsv1.2
Registered Stream Filterszlib.*, string.rot13, string.toupper, string.tolower, string.strip_tags, convert.*, consumed, dechunk, bzip2.*, convert.iconv.*
Zend logo This program makes use of the Zend Scripting Language Engine:
Zend Engine v3.1.0, Copyright (c) 1998-2017 Zend Technologies

Configuration

bz2

BZip2 Support Enabled
Stream Wrapper support compress.bzip2://
Stream Filter support bzip2.decompress, bzip2.compress
BZip2 Version 1.0.5, 10-Dec-2007

calendar

Calendar support enabled

cgi-fcgi

php-fpm active
DirectiveLocal ValueMaster Value
cgi.discard_path00
cgi.fix_pathinfo11
cgi.force_redirect11
cgi.nph00
cgi.redirect_status_envno valueno value
cgi.rfc2616_headers00
fastcgi.error_headerno valueno value
fastcgi.logging11
fpm.configno valueno value

Core

PHP Version 7.1.6
DirectiveLocal ValueMaster Value
allow_url_fopenOnOn
allow_url_includeOffOff
arg_separator.input&&
arg_separator.output&&
auto_append_fileno valueno value
auto_globals_jitOnOn
auto_prepend_fileno valueno value
browscapno valueno value
default_charsetUTF-8UTF-8
default_mimetypetext/htmltext/html
disable_classesno valueno value
disable_functionsno valueno value
display_errorsOffOff
display_startup_errorsOffOff
doc_rootno valueno value
docref_extno valueno value
docref_rootno valueno value
enable_dlOffOff
enable_post_data_readingOnOn
error_append_stringno valueno value
error_log/var/log/php-fpm/www-error.log/var/log/php-fpm/www-error.log
error_prepend_stringno valueno value
error_reporting2252722527
expose_phpOnOn
extension_dir/usr/lib64/php/modules/usr/lib64/php/modules
file_uploadsOnOn
hard_timeout22
highlight.comment#FF8000#FF8000
highlight.default#0000BB#0000BB
highlight.html#000000#000000
highlight.keyword#007700#007700
highlight.string#DD0000#DD0000
html_errorsOnOn
ignore_repeated_errorsOffOff
ignore_repeated_sourceOffOff
ignore_user_abortOffOff
implicit_flushOffOff
include_path.:/usr/share/pear:/usr/share/php.:/usr/share/pear:/usr/share/php
input_encodingno valueno value
internal_encodingno valueno value
log_errorsOnOn
log_errors_max_len10241024
mail.add_x_headerOnOn
mail.force_extra_parametersno valueno value
mail.logno valueno value
max_execution_time3030
max_file_uploads2020
max_input_nesting_level6464
max_input_time6060
max_input_vars10001000
memory_limit128M128M
open_basedirno valueno value
output_buffering40964096
output_encodingno valueno value
output_handlerno valueno value
post_max_size8M8M
precision1414
realpath_cache_size4096K4096K
realpath_cache_ttl120120
register_argc_argvOffOff
report_memleaksOnOn
report_zend_debugOnOn
request_orderGPGP
sendmail_fromno valueno value
sendmail_path/usr/sbin/sendmail -t -i/usr/sbin/sendmail -t -i
serialize_precision1717
short_open_tagOffOff
SMTPlocalhostlocalhost
smtp_port2525
sql.safe_modeOffOff
sys_temp_dirno valueno value
track_errorsOffOff
unserialize_callback_funcno valueno value
upload_max_filesize2M2M
upload_tmp_dirno valueno value
user_dirno valueno value
user_ini.cache_ttl300300
user_ini.filename.user.ini.user.ini
variables_orderGPCSGPCS
xmlrpc_error_number00
xmlrpc_errorsOffOff
zend.assertions-1-1
zend.detect_unicodeOnOn
zend.enable_gcOnOn
zend.multibyteOffOff
zend.script_encodingno valueno value
zend.signal_checkOffOff

ctype

ctype functions enabled

curl

cURL support enabled
cURL Information 7.19.7
Age 3
Features
AsynchDNS No
CharConv No
Debug No
GSS-Negotiate Yes
IDN Yes
IPv6 Yes
krb4 No
Largefile Yes
libz Yes
NTLM Yes
SPNEGO No
SSL Yes
SSPI No
Protocols tftp, ftp, telnet, dict, ldap, ldaps, http, file, https, ftps, scp, sftp
Host x86_64-redhat-linux-gnu
SSL Version NSS/3.27.1
ZLib Version 1.2.3
libSSH Version libssh2/1.4.2

date

date/time support enabled
"Olson" Timezone Database Version 0.system
Timezone Database internal
Default timezone UTC
DirectiveLocal ValueMaster Value
date.default_latitude31.766731.7667
date.default_longitude35.233335.2333
date.sunrise_zenith90.58333390.583333
date.sunset_zenith90.58333390.583333
date.timezoneno valueno value

dom

DOM/XML enabled
DOM/XML API Version 20031129
libxml Version 2.7.6
HTML Support enabled
XPath Support enabled
XPointer Support enabled
Schema Support enabled
RelaxNG Support enabled

exif

EXIF Support enabled
EXIF Version 1.4 $Id: 8bdc0c8f27c2c9dd1f7551f1f9fe3ab57a06a4b1 $
Supported EXIF Version 0220
Supported filetypes JPEG,TIFF
DirectiveLocal ValueMaster Value
exif.decode_jis_intelJISJIS
exif.decode_jis_motorolaJISJIS
exif.decode_unicode_intelUCS-2LEUCS-2LE
exif.decode_unicode_motorolaUCS-2BEUCS-2BE
exif.encode_jisno valueno value
exif.encode_unicodeISO-8859-15ISO-8859-15

fileinfo

fileinfo support enabled
version 1.0.5
libmagic 522

filter

Input Validation and Filtering enabled
Revision $Id: cdc5e15bb616f10210b94ecd8789e66c927a375f $
DirectiveLocal ValueMaster Value
filter.defaultunsafe_rawunsafe_raw
filter.default_flagsno valueno value

ftp

FTP support enabled
FTPS support enabled

gettext

GetText Support enabled

gmp

gmp support enabled
GMP version 4.3.1

hash

hash support enabled
Hashing Engines md2 md4 md5 sha1 sha224 sha256 sha384 sha512/224 sha512/256 sha512 sha3-224 sha3-256 sha3-384 sha3-512 ripemd128 ripemd160 ripemd256 ripemd320 whirlpool tiger128,3 tiger160,3 tiger192,3 tiger128,4 tiger160,4 tiger192,4 snefru snefru256 gost gost-crypto adler32 crc32 crc32b fnv132 fnv1a32 fnv164 fnv1a64 joaat haval128,3 haval160,3 haval192,3 haval224,3 haval256,3 haval128,4 haval160,4 haval192,4 haval224,4 haval256,4 haval128,5 haval160,5 haval192,5 haval224,5 haval256,5
MHASH support Enabled
MHASH API Version Emulated Support

iconv

iconv support enabled
iconv implementation glibc
iconv library version 2.12
DirectiveLocal ValueMaster Value
iconv.input_encodingno valueno value
iconv.internal_encodingno valueno value
iconv.output_encodingno valueno value

json

json support enabled
json version 1.5.0

libxml

libXML support active
libXML Compiled Version 2.7.6
libXML Loaded Version 20706
libXML streams enabled

mbstring

Multibyte Support enabled
Multibyte string engine libmbfl
HTTP input encoding translation disabled
libmbfl version 1.3.2
oniguruma version 5.9.6
mbstring extension makes use of "streamable kanji code filter and converter", which is distributed under the GNU Lesser General Public License version 2.1.
Multibyte (japanese) regex support enabled
Multibyte regex (oniguruma) backtrack check On
Multibyte regex (oniguruma) version 5.9.6
DirectiveLocal ValueMaster Value
mbstring.detect_orderno valueno value
mbstring.encoding_translationOffOff
mbstring.func_overload00
mbstring.http_inputno valueno value
mbstring.http_outputno valueno value
mbstring.http_output_conv_mimetypes^(text/|application/xhtml\+xml)^(text/|application/xhtml\+xml)
mbstring.internal_encodingno valueno value
mbstring.languageneutralneutral
mbstring.strict_detectionOffOff
mbstring.substitute_characterno valueno value

mysqli

MysqlI Supportenabled
Client API library version 5.1.73
Active Persistent Links 0
Inactive Persistent Links 0
Active Links 0
Client API header version 5.1.73
MYSQLI_SOCKET /var/lib/mysql/mysql.sock
DirectiveLocal ValueMaster Value
mysqli.allow_local_infileOnOn
mysqli.allow_persistentOnOn
mysqli.default_hostno valueno value
mysqli.default_port33063306
mysqli.default_pwno valueno value
mysqli.default_socketno valueno value
mysqli.default_userno valueno value
mysqli.max_linksUnlimitedUnlimited
mysqli.max_persistentUnlimitedUnlimited
mysqli.reconnectOffOff
mysqli.rollback_on_cached_plinkOffOff

openssl

OpenSSL support enabled
OpenSSL Library Version OpenSSL 1.0.1e-fips 11 Feb 2013
OpenSSL Header Version OpenSSL 1.0.1e-fips 11 Feb 2013
Openssl default config /etc/pki/tls/openssl.cnf
DirectiveLocal ValueMaster Value
openssl.cafileno valueno value
openssl.capathno valueno value

pcre

PCRE (Perl Compatible Regular Expressions) Support enabled
PCRE Library Version 8.38 2015-11-23
PCRE JIT Support enabled
DirectiveLocal ValueMaster Value
pcre.backtrack_limit10000001000000
pcre.jit11
pcre.recursion_limit100000100000

PDO

PDO supportenabled
PDO drivers mysql, sqlite

pdo_mysql

PDO Driver for MySQLenabled
Client API version 5.1.73
DirectiveLocal ValueMaster Value
pdo_mysql.default_socket/var/lib/mysql/mysql.sock/var/lib/mysql/mysql.sock

pdo_sqlite

PDO Driver for SQLite 3.xenabled
SQLite Library 3.6.20

Phar

Phar: PHP Archive supportenabled
Phar EXT version 2.0.2
Phar API version 1.1.1
SVN revision $Id: 59c11f4e29768bfbbf6f41cb469abd81d8655850 $
Phar-based phar archives enabled
Tar-based phar archives enabled
ZIP-based phar archives enabled
gzip compression enabled
bzip2 compression enabled
Native OpenSSL support enabled
Phar based on pear/PHP_Archive, original concept by Davey Shafik.
Phar fully realized by Gregory Beaver and Marcus Boerger.
Portions of tar implementation Copyright (c) 2003-2009 Tim Kientzle.
DirectiveLocal ValueMaster Value
phar.cache_listno valueno value
phar.readonlyOnOn
phar.require_hashOnOn

Reflection

Reflectionenabled
Version $Id: a06522d025b0af3e6ba10a0f6964086b7e6f5458 $

session

Session Support enabled
Registered save handlers files user
Registered serializer handlers php_serialize php php_binary wddx
DirectiveLocal ValueMaster Value
session.auto_startOffOff
session.cache_expire180180
session.cache_limiternocachenocache
session.cookie_domainno valueno value
session.cookie_httponlyOffOff
session.cookie_lifetime00
session.cookie_path//
session.cookie_secureOffOff
session.gc_divisor10001000
session.gc_maxlifetime14401440
session.gc_probability11
session.lazy_writeOnOn
session.namePHPSESSIDPHPSESSID
session.referer_checkno valueno value
session.save_handlerfilesfiles
session.save_path/var/lib/php/session/var/lib/php/session
session.serialize_handlerphpphp
session.sid_bits_per_character44
session.sid_length3232
session.upload_progress.cleanupOnOn
session.upload_progress.enabledOnOn
session.upload_progress.freq1%1%
session.upload_progress.min_freq11
session.upload_progress.namePHP_SESSION_UPLOAD_PROGRESSPHP_SESSION_UPLOAD_PROGRESS
session.upload_progress.prefixupload_progress_upload_progress_
session.use_cookiesOnOn
session.use_only_cookiesOnOn
session.use_strict_modeOffOff
session.use_trans_sid00

shmop

shmop support enabled

SimpleXML

Simplexml supportenabled
Revision $Id: 7e5516dcdf2fe6ded7970eaeb6abd8d07df39a2a $
Schema support enabled

sockets

Sockets Support enabled

SPL

SPL supportenabled
Interfaces Countable, OuterIterator, RecursiveIterator, SeekableIterator, SplObserver, SplSubject
Classes AppendIterator, ArrayIterator, ArrayObject, BadFunctionCallException, BadMethodCallException, CachingIterator, CallbackFilterIterator, DirectoryIterator, DomainException, EmptyIterator, FilesystemIterator, FilterIterator, GlobIterator, InfiniteIterator, InvalidArgumentException, IteratorIterator, LengthException, LimitIterator, LogicException, MultipleIterator, NoRewindIterator, OutOfBoundsException, OutOfRangeException, OverflowException, ParentIterator, RangeException, RecursiveArrayIterator, RecursiveCachingIterator, RecursiveCallbackFilterIterator, RecursiveDirectoryIterator, RecursiveFilterIterator, RecursiveIteratorIterator, RecursiveRegexIterator, RecursiveTreeIterator, RegexIterator, RuntimeException, SplDoublyLinkedList, SplFileInfo, SplFileObject, SplFixedArray, SplHeap, SplMinHeap, SplMaxHeap, SplObjectStorage, SplPriorityQueue, SplQueue, SplStack, SplTempFileObject, UnderflowException, UnexpectedValueException

sqlite3

SQLite3 supportenabled
SQLite3 module version 0.7-dev
SQLite Library 3.6.20
DirectiveLocal ValueMaster Value
sqlite3.extension_dirno valueno value

standard

Dynamic Library Support enabled
Path to sendmail /usr/sbin/sendmail -t -i
DirectiveLocal ValueMaster Value
assert.active11
assert.bail00
assert.callbackno valueno value
assert.exception00
assert.quiet_eval00
assert.warning11
auto_detect_line_endings00
default_socket_timeout6060
fromno valueno value
session.trans_sid_hostsno valueno value
session.trans_sid_tagsa=href,area=href,frame=src,form=a=href,area=href,frame=src,form=
url_rewriter.hostsno valueno value
url_rewriter.tagsa=href,area=href,frame=src,input=src,form=fakeentrya=href,area=href,frame=src,input=src,form=fakeentry
user_agentno valueno value

tokenizer

Tokenizer Support enabled

wddx

WDDX Supportenabled
WDDX Session Serializer enabled

xml

XML Support active
XML Namespace Support active
libxml2 Version 2.7.6

xmlreader

XMLReader enabled

xmlwriter

XMLWriter enabled

xsl

XSL enabled
libxslt Version 1.1.26
libxslt compiled against libxml Version 2.7.6
EXSLT enabled
libexslt Version 1.1.26

zip

Zip enabled
Zip version 1.13.5
Libzip version 1.1.2

zlib

ZLib Supportenabled
Stream Wrapper compress.zlib://
Stream Filter zlib.inflate, zlib.deflate
Compiled Version 1.2.3
Linked Version 1.2.3
DirectiveLocal ValueMaster Value
zlib.output_compressionOffOff
zlib.output_compression_level-1-1
zlib.output_handlerno valueno value

Additional Modules

Module Name

Environment

VariableValue
USER nginx
HOME /var/lib/nginx

PHP Variables

VariableValue
$_SERVER['USER']nginx
$_SERVER['HOME']/var/lib/nginx
$_SERVER['HTTP_HOST']yakaladimsizi.com
$_SERVER['REDIRECT_STATUS']200
$_SERVER['SERVER_NAME']yakaladimsizi.com
$_SERVER['SERVER_PORT']80
$_SERVER['SERVER_ADDR']146.185.177.196
$_SERVER['REMOTE_PORT']37182
$_SERVER['REMOTE_ADDR']50.87.144.32
$_SERVER['SERVER_SOFTWARE']nginx/1.10.2
$_SERVER['GATEWAY_INTERFACE']CGI/1.1
$_SERVER['REQUEST_SCHEME']http
$_SERVER['SERVER_PROTOCOL']HTTP/1.0
$_SERVER['DOCUMENT_ROOT']/home/yakaladimsizi/public_html
$_SERVER['DOCUMENT_URI']/index.php
$_SERVER['REQUEST_URI']/links/link.txt
$_SERVER['SCRIPT_NAME']/index.php
$_SERVER['CONTENT_LENGTH']no value
$_SERVER['CONTENT_TYPE']no value
$_SERVER['REQUEST_METHOD']GET
$_SERVER['QUERY_STRING']no value
$_SERVER['SCRIPT_FILENAME']/home/yakaladimsizi/public_html/index.php
$_SERVER['FCGI_ROLE']RESPONDER
$_SERVER['PHP_SELF']/index.php
$_SERVER['REQUEST_TIME_FLOAT']1500958074.2393
$_SERVER['REQUEST_TIME']1500958074

PHP Credits

PHP Group
Thies C. Arntzen, Stig Bakken, Shane Caraveo, Andi Gutmans, Rasmus Lerdorf, Sam Ruby, Sascha Schumann, Zeev Suraski, Jim Winstead, Andrei Zmievski
Language Design & Concept
Andi Gutmans, Rasmus Lerdorf, Zeev Suraski, Marcus Boerger
PHP Authors
ContributionAuthors
Zend Scripting Language Engine Andi Gutmans, Zeev Suraski, Stanislav Malyshev, Marcus Boerger, Dmitry Stogov, Xinchen Hui, Nikita Popov
Extension Module API Andi Gutmans, Zeev Suraski, Andrei Zmievski
UNIX Build and Modularization Stig Bakken, Sascha Schumann, Jani Taskinen
Windows Support Shane Caraveo, Zeev Suraski, Wez Furlong, Pierre-Alain Joye, Anatol Belski, Kalle Sommer Nielsen
Server API (SAPI) Abstraction Layer Andi Gutmans, Shane Caraveo, Zeev Suraski
Streams Abstraction Layer Wez Furlong, Sara Golemon
PHP Data Objects Layer Wez Furlong, Marcus Boerger, Sterling Hughes, George Schlossnagle, Ilia Alshanetsky
Output Handler Zeev Suraski, Thies C. Arntzen, Marcus Boerger, Michael Wallner
Consistent 64 bit support Anthony Ferrara, Anatol Belski
SAPI Modules
ContributionAuthors
Apache 2.0 Handler Ian Holsman, Justin Erenkrantz (based on Apache 2.0 Filter code)
CGI / FastCGI Rasmus Lerdorf, Stig Bakken, Shane Caraveo, Dmitry Stogov
CLI Edin Kadribasic, Marcus Boerger, Johannes Schlueter, Moriyoshi Koizumi, Xinchen Hui
Embed Edin Kadribasic
FastCGI Process Manager Andrei Nigmatulin, dreamcat4, Antony Dovgal, Jerome Loyet
litespeed George Wang
phpdbg Felipe Pena, Joe Watkins, Bob Weinand
Module Authors
ModuleAuthors
BC Math Andi Gutmans
Bzip2 Sterling Hughes
Calendar Shane Caraveo, Colin Viebrock, Hartmut Holzgraefe, Wez Furlong
COM and .Net Wez Furlong
ctype Hartmut Holzgraefe
cURL Sterling Hughes
Date/Time Support Derick Rethans
DB-LIB (MS SQL, Sybase) Wez Furlong, Frank M. Kromann
DBA Sascha Schumann, Marcus Boerger
DOM Christian Stocker, Rob Richards, Marcus Boerger
enchant Pierre-Alain Joye, Ilia Alshanetsky
EXIF Rasmus Lerdorf, Marcus Boerger
fileinfo Ilia Alshanetsky, Pierre Alain Joye, Scott MacVicar, Derick Rethans
Firebird driver for PDO Ard Biesheuvel
FTP Stefan Esser, Andrew Skalski
GD imaging Rasmus Lerdorf, Stig Bakken, Jim Winstead, Jouni Ahto, Ilia Alshanetsky, Pierre-Alain Joye, Marcus Boerger
GetText Alex Plotnick
GNU GMP support Stanislav Malyshev
Iconv Rui Hirokawa, Stig Bakken, Moriyoshi Koizumi
IMAP Rex Logan, Mark Musone, Brian Wang, Kaj-Michael Lang, Antoni Pamies Olive, Rasmus Lerdorf, Andrew Skalski, Chuck Hagenbuch, Daniel R Kalowsky
Input Filter Rasmus Lerdorf, Derick Rethans, Pierre-Alain Joye, Ilia Alshanetsky
InterBase Jouni Ahto, Andrew Avdeev, Ard Biesheuvel
Internationalization Ed Batutis, Vladimir Iordanov, Dmitry Lakhtyuk, Stanislav Malyshev, Vadim Savchuk, Kirti Velankar
JSON Jakub Zelenka, Omar Kilani, Scott MacVicar
LDAP Amitay Isaacs, Eric Warnke, Rasmus Lerdorf, Gerrit Thomson, Stig Venaas
LIBXML Christian Stocker, Rob Richards, Marcus Boerger, Wez Furlong, Shane Caraveo
mcrypt Sascha Schumann, Derick Rethans
Multibyte String Functions Tsukada Takuya, Rui Hirokawa
MySQL driver for PDO George Schlossnagle, Wez Furlong, Ilia Alshanetsky, Johannes Schlueter
MySQLi Zak Greant, Georg Richter, Andrey Hristov, Ulf Wendel
MySQLnd Andrey Hristov, Ulf Wendel, Georg Richter, Johannes Schlüter
OCI8 Stig Bakken, Thies C. Arntzen, Andy Sautins, David Benson, Maxim Maletsky, Harald Radi, Antony Dovgal, Andi Gutmans, Wez Furlong, Christopher Jones, Oracle Corporation
ODBC driver for PDO Wez Furlong
ODBC Stig Bakken, Andreas Karajannis, Frank M. Kromann, Daniel R. Kalowsky
Opcache Andi Gutmans, Zeev Suraski, Stanislav Malyshev, Dmitry Stogov, Xinchen Hui
OpenSSL Stig Venaas, Wez Furlong, Sascha Kettler, Scott MacVicar
Oracle (OCI) driver for PDO Wez Furlong
pcntl Jason Greene, Arnaud Le Blanc
Perl Compatible Regexps Andrei Zmievski
PHP Archive Gregory Beaver, Marcus Boerger
PHP Data Objects Wez Furlong, Marcus Boerger, Sterling Hughes, George Schlossnagle, Ilia Alshanetsky
PHP hash Sara Golemon, Rasmus Lerdorf, Stefan Esser, Michael Wallner, Scott MacVicar
Posix Kristian Koehntopp
PostgreSQL driver for PDO Edin Kadribasic, Ilia Alshanetsky
PostgreSQL Jouni Ahto, Zeev Suraski, Yasuo Ohgaki, Chris Kings-Lynne
Pspell Vlad Krupin
Readline Thies C. Arntzen
Recode Kristian Koehntopp
Reflection Marcus Boerger, Timm Friebe, George Schlossnagle, Andrei Zmievski, Johannes Schlueter
Sessions Sascha Schumann, Andrei Zmievski
Shared Memory Operations Slava Poliakov, Ilia Alshanetsky
SimpleXML Sterling Hughes, Marcus Boerger, Rob Richards
SNMP Rasmus Lerdorf, Harrie Hazewinkel, Mike Jackson, Steven Lawrance, Johann Hanne, Boris Lytochkin
SOAP Brad Lafountain, Shane Caraveo, Dmitry Stogov
Sockets Chris Vandomelen, Sterling Hughes, Daniel Beulshausen, Jason Greene
SPL Marcus Boerger, Etienne Kneuss
SQLite 3.x driver for PDO Wez Furlong
SQLite3 Scott MacVicar, Ilia Alshanetsky, Brad Dewar
System V Message based IPC Wez Furlong
System V Semaphores Tom May
System V Shared Memory Christian Cartus
tidy John Coggeshall, Ilia Alshanetsky
tokenizer Andrei Zmievski, Johannes Schlueter
WDDX Andrei Zmievski
XML Stig Bakken, Thies C. Arntzen, Sterling Hughes
XMLReader Rob Richards
xmlrpc Dan Libby
XMLWriter Rob Richards, Pierre-Alain Joye
XSL Christian Stocker, Rob Richards
Zip Pierre-Alain Joye, Remi Collet
Zlib Rasmus Lerdorf, Stefan Roehrich, Zeev Suraski, Jade Nicoletti, Michael Wallner
PHP Documentation
Authors Mehdi Achour, Friedhelm Betz, Antony Dovgal, Nuno Lopes, Hannes Magnusson, Philip Olson, Georg Richter, Damien Seguy, Jakub Vrana, Adam Harvey
Editor Peter Cowburn
User Note Maintainers Daniel P. Brown, Thiago Henrique Pojda
Other Contributors Previously active authors, editors and other contributors are listed in the manual.
PHP Quality Assurance Team
Ilia Alshanetsky, Joerg Behrens, Antony Dovgal, Stefan Esser, Moriyoshi Koizumi, Magnus Maatta, Sebastian Nohn, Derick Rethans, Melvyn Sopacua, Jani Taskinen, Pierre-Alain Joye, Dmitry Stogov, Felipe Pena, David Soria Parra, Stanislav Malyshev, Julien Pauli, Stephen Zarkos, Anatol Belski, Remi Collet, Ferenc Kovacs
Websites and Infrastructure team
PHP Websites Team Rasmus Lerdorf, Hannes Magnusson, Philip Olson, Lukas Kahwe Smith, Pierre-Alain Joye, Kalle Sommer Nielsen, Peter Cowburn, Adam Harvey, Ferenc Kovacs, Levi Morrison
Event Maintainers Damien Seguy, Daniel P. Brown
Network Infrastructure Daniel P. Brown
Windows Infrastructure Alex Schoenmaker

PHP License

This program is free software; you can redistribute it and/or modify it under the terms of the PHP License as published by the PHP Group and included in the distribution in the file: LICENSE

This program is distributed in the hope that it will be useful, but WITHOUT ANY WARRANTY; without even the implied warranty of MERCHANTABILITY or FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE.

If you did not receive a copy of the PHP license, or have any questions about PHP licensing, please contact license@php.net.

Rüya Nedir?

Rüya vardır, korkunç gibi durur, fakat onun arkasındaki mânâ müjdedir. Rüya vardır,
hoş ve güzel görünür, ama sonu güzel olmayabilir. Bütün bunları anlamak feraset işi, ilim işi, irfan ve şuur işidir. Hayatta ne rüya görmek, ne de rüya görmemek kimsenin kendi elinde de değildir. Hiç kimse ben rüya görmüyorum diyemez. Zaten rüyayı insan istese de göremez, insana rüyayı bir gösteren, bir hazırlayan vardır. Nasıl ki hayatımızı bir hazırlayan, bir yaratan var. Çok kere insan bir şeyi ister, fakat ona eremez. Çok defa da arzu etmediği bir şey vücuda gelir. Eğer herkesin istediği olsaydı, zâlimler tahtlarından inip kara toprağa girerler miydi? O kadar güzelliğiyle beraber Hazreti Yusuf da köle olarak satılmaz, zindanlara düşmezdi. Bütün bunları bilmek, düşünmek gerekir.

Evet; herkes rüya görür. Ne var ki, her insanın gördüğü rüya gerçek olmaz. Zaten rüyalar gerçek olsaydı, âlem bir başka âlem olurdu.

Gerçek ve sâdık rüyalar Peygamberlere mahsus olan rüyalardır. Peygamberlerin rüya âleminde gördükleri gün gibi aşikâr olur ve aynen zuhur eder. Bir de velîlerin ve salih kimselerin gördükleri rüyalar hedefinden şaşmaz. Ama bu rüyaları da tâbir edecek kişiler ehil olmalıdır.

Bir gün bir adam, İbn-i Sîrîn Hazretleri’nin huzuruna geldi ve;

-Ben, dedi, rüyamda bir kuşun mescidden güzel bir taş alıp
gittiğini gördüm!

İbn-i Sîrîn (rh.a.) şu karşılığı verdi:
– O halde Hasan-ı Basrî Hazretleri vefat etti.
Gerçekten o gün Hasan-ı Basrî Hazretlerinin vefat ettiği görüldü.

Rüyayı gören kadar, tâbir eden de mühimdir. Her rüya, mutlaka gerçek olacak diye bir şey de yok. Rüyanın gerçeğe ayna tutması, rüya sahibinin iman ve ameline, sıdk ve ihlâsına bağlıdır.

Rüya tâbir ederken de şahıs ve zamanı hesaba katmak lâzımdır. Şahıs, zaman ve hal gözetilmeden rüyayı tâbir etmek yanıltıcı olabilir.

İnsandaki günah ve kusurlar, yüce menzillere ulaşmaya mani olduğu gibi, rüyalara da tesir eder. Günahkâr bir kimsenin gördüğü rüya çok kerre çıkmaz. Bir de bu günün insanının hâlini düşününüz.
Gün boyu binbir türlü hâdiselerle haşir neşir olan insanın gece olunca berrak rüyalar görmesi imkânsızdır. Onun gördükleri, gündüz boğuşup durduğu işlerin gece ruhuna aksetmesidir. Hem hayatımız hem de rüyamız için haramlardan uzak kalmak, ibadetlere devamlı olmak ve Kur’ân ikliminde yaşamak lâzımdır.
Bataklıkta can bülbülü dem çekmediği gibi, günah karanlığına boğulan kalblerde de hikmet ve marifet olmaz. Ve cahilin canı ilâhî zevkten, ilâhî neşeden nasip alamaz.
Hele rüyadan hiçbir pırıltı onun dünyasına aksetmez.
Buna mukabil sâlih bir mümine, pak ve duru bir gönül sahibine, hakikat ehline, arif ve velîlere rüya ile nice hayâl edilmez işler anlatılmıştır. Onların rüyası “Düş” olmaktan çıkıp gerçeğe kapı açmıştır. Bunun âlemde nice misalleri vardır.
İnsan çok kerre rüyaların dış görünüşüne bakar, hüküm verir. Bilmez ki o rüyanın içinde ne hikmetler, ne sırlar gizlidir.
Meselâ, şu rüyanın dış görünüşü insanın tüylerini ürpertecek kadar dehşetli. Fakat mânâsı o nisbette güzel ve sevindirici. Ne var ki, bu rüyayı anlamak herkese nasip değildir.
İmam Nablûsî demiştir ki:
– Bir kimsenin rüyada Kur’ân-ı Kerim sahifesi üzerine sidik ettiğini görmesi, hafız olacak bir çocuğunun dünyaya gelmesine delâlet eder.
Ve yine rüyada cami mihrabına sidik ettiğini görmek, rüya sahibinin oğullarının imam olmalarına delâlet eder.
Görüldüğü gibi, dış yüzüyle bu iki rüya fena ve kötü, hatta insanı ürperten cinsten.
Ama işaret ettiği mânâ ne kadar hoş ve güzel.
Nasıl görülürse görülsün, rüyalar kötüye yorumlanmamalıdır. Çünkü, çoğu zaman rüya, yorumuna göre çıkar. Ve düşler herkese de anlatılmamalı. Ehli bulununca söylenmelidir.
***
Sen ölüp dirilmeye hiç inanmazsın ama,
Peki ne diyeceksin, ey adam, bu rüyama?
Rüyalar dahi ruhumuzun varlığına bir delildir. Ve öteler âlemine de bir hüccettir.
Kâinatın nuru ve Allah’ın şerefli Resulü -selâm üzerine olsun-buyuruyorlar ki:
“- Mümin bir kulun müjdesi, sâlih rüyalardır. “(1)
Nihayetsiz kudret sahibi ve Din gününün Mâliki olan Allah Teâlâ dilediği mümin kulunu böyle bir rüya ile müjdeler. Rüya, bir hayâl neticesi olmaksızın uyku âleminde ruha münkeşif olan ve hayırlı bir hadisenin zuhur edeceğini işareten gösteren ve gerçeğe ayna tutan bir hâldir.
“Düş” deyip geçiyoruz. Öyle ama, bu düşlerin dizginini bir tutan vardır. Ve o dilediğine dilediğini verir.
Yine Resûl-i Ekrem (s.a.v.) Efendimiz buyuruyorlar:
“- Uyku hâlinde görülen rüyaların en gerçeği, seher vaktinde görülenidir. “(2)
Merhum Ö.Nasuhi Bilmen hocamız bu hadis-i şerifin izahında şöyle demişlerdir:
“- Malum olduğu üzere rüya, uyku esnasında görülen şeylerdir ki, bunlara lisanımızda ‘Düş” denilir. Rüya, ruhun uyku halinde iltihak ettiği gayb âleminden bazı hakikatlere ıttılâı suretiyle husule gelir.
Mamafih rüyalar iki kısma ayrılır: Biri sâdık rüyalardır ki, ruhun melekût âlemine ittisâliyle husule gelen bazı hakikatlerdir.
Diğeri de kâzib (yalan) rüyalardır ki, uyanıklık esnasındaki kuruntulardan ve mizacın bozukluğundan ve bazı şeytanî ilkaattan neşet eden asılsız rüyalardır.
(1)500 Hadis, Ö. Nasuhi Bilmen, s. 90.
(2)500 Hadis, Ö. Nasuhi Bilmen, s. 8.

Rüyaların en sâdıkı ise seher vaktinde görülenidir. Çünkü seher vakitleri en lâtif, en nurânî bir zamandır. Seher vaktinde sabah namazı için bir kısım melekler yeryüzüne inmeye başlarlar. O anda gecenin zulmeti zail olup gündüzün nûraniyeti yüz göstermeye başlamış bulunur.
İşte bu gibi sebeplerden dolayıdır ki, seher vaktindeki rüyalar, geceleyin ve gündüzün görülen rüyalardan daha sâdık, daha kuvvetlidir.
Sâdık rüyalardan bir kısmı pek vazıh bulunur. Tevile, tâbire muhtaç olmaz (yani görüldüğü gibi meydana çıkıverir).
Bir kısmı da temsilât kabilinden olup, tevil ve tâbire muhtaç bulunur. Cihan güzeli Hazreti Yusuf (a.s.)’ın onbir yıldız ile güneş ve ayın kendisi için secde ettiklerini rüyasında görmüş olduğu gibi.
Birçok rüyaların bilâhare görüldüğü gibi veya ona benzer bir surette zuhura gelmesi ruhun varlığına ve başka bir âlemin mevcudiyetine pek açık bir delildir.”
Evet:
İsterse sen inanma, uykuda görüyorum,
Bulutların üstünde bir saray örüyorum!
***
Hazret-i Yusuf (a.s.)’un rüyasını Kur’ân-ı Kerim bize haber vermektedir. Şöyle ki:
“- Hani bir zamanlar Yusuf babasına, “Babacığım! Ben, rüyamda onbir yıldızla güneşi ve ayı gördüm. Gördüm ki bana secde ediyorlar!” demişti. “(3)
İnsan bazan rüyayı kendi hakkında, bazı kere de bir başkası hakkında görebilir.
Yukarıda da ifade ettiğimiz gibi Peygamberlerin rüyası gün misâli zahir olur. Velî ve sâlihlerin rüyası da zamanı gelince zuhur eder.
Burada buna bir misâl verelim: Hicrî 158 tarihinde hilâfet makamına geçen El-Mehdî, geçmişlerin yaptıkları zulüm ve haksızlıkları önlemek emelindeydi ve bunun için de gayret kanadını açmıştı. Öyle ki, tatbik ettiği güzel ve âdil idaresiyle bütün mazlumların ümit ışığı olmuştu.
Öyleydi ama, yine de zindanlarda mazlum ve masumlar bulunmaktaydı. Elbet
bunların hepsinden tek tek malumatı yoktu. Kim hangi zindanda ne çileler çekiyor henüz bilmiyordu. Bu zindan derdi çeken mazlumlardan biri de Nebiler Nebisinin neslindendi. Yani Seyyidlerdendi.
Zindanın rutubet kokan hücrelerinde gönlünü Rabbinin dergâhına açmış, hâlini ona arz etmişti. Çünkü ondan başka kendisine imdad edecek kimse yoktu.
(3) Yusuf Sûresi, 4.

Halife bir gece yumuşak yatağına gömülüp yattı. Ve az sonra dehşetle bir çığlık attı.
Çünkü korkunç bir rüya görmüştü. Ona ihtar ediliyordu. O da gözünü açar açmaz kapıcısını çağırdı ve dedi:
– Koşarak hapishaneye git ve doğu köşesindeki hücrede yatan bir genç vardır,
hemen onu çıkar, isterse buraya getir: İste mezse kendi hâline bırak, dilediği gibi hareket etsin…
Halifenin adamı nefes nefese sarayın zindanına koştu ve halifenin emrini bildirdi.
Derhal genç adamı buldular ve dediler:
– Haydi dışarı!
Genç, bir besmele çekip kendisini kapı dışarı attı ve Rabbine hamdetti:
– Ey delikanlı, dediler, şunu bil ki halifenin emriyle çıkıyorsun, istersen seni onun huzuruna götürelim.
Genç adamın dudakları bir yay gibi gerildi ve dedi:
– Ben halifenin huzuruna çıkmak istemiyorum. Ona minnetim de yoktur. Eğer halifeye kalsaydı ben daha nice zaman zindan derdi çekecektim. Ben büyük dedeme teşekkür ederim. Bundan böyle de ömrüm oldukça O’na hep salavat getireceğim. Bana çıkış yolunu gösteren, bana bu duayı öğreten de O’dur.
Sordular:
-Seni çıkaran halife değil mi ? Emri o verdi bize.
Genç tatlı bir tebessümle güldü:
– Aslında halife emir vermedi, verdirdiler!
O da ne demek?
Demem şu ki: Ben bu zindanda haksız yere bekletiliyordum. Her gece gözyaşları içinde Resûl-i Ekrem efendimiz üzerine salavat okuyor, benim bu belâlı yerden kurtulmam için şefaat etmesini istiyordum. O Sultan Nebi, bir gece rüyamda bana göründü: “Mahzun olma, şu duayı oku ve kurtul.”buyurdu. Ben de o duayı okuyarak başımı yastığa koyuyor ve yatıyordum. İşte o duanın bereketiyle halife beni bıraktı.
– Lâ havle velâ kuvvete illâ billâh. Peki o dua nasıldı?
– Dua şöyle idi: “Ey en gizli yalvarmaları duyan, ey her şeye gücü yeten, ey ölüleri dirilten, dirileri de öldüren, cansız kemiklere et giydirip, onlara hayat bahşeden Allahım! Resulün Hazret-i Muhammed’e sayısız salât-ü selâm olsun. Onun hürmetine bana bir çıkış yolu ihsan et, bir çare vücuda getir. Çünkü sen her türlü çareyi bilirsin, benim ise elimden hiçbir şey gelmez.”
Ey genç adam! Duan da mübarek, sen de mübareksin. Sana müjde olsun!
İşte, bu duadan sonra gelip beni çıkardınız. Nasıl, çıkaran halife mi, yoksa Cenâb-ı Kibriya mı?
Bunun üzerine halifenin adamı saraya döndü ve huzura çıktı:

– Ey müminlerin emiri, dedi, o genç, beni halife bırakmadı, bıraktırdılar, diyor ve bu sebeple huzurunuza gelmiyor.
Halife Mehdi gözlerini yükseklere dikip mırıldandı:
Beli, doğru söyler o genç. Rüyamda elinde kocaman bir balyoz bulunan bir genç başıma dikildi ve balyozu kaldırıp haykırdı:
Ey Mehdi! Davran! Ya hapishanede bekleyen o mazlum genci hemen salıverirsin, yahut da kaldırdığım bu balyoz beynini yere döker ve seni kara toprağa indirir.
işte az daha geç kalsaydım beynim paramparça oluverecekti.
***
Görüldüğü gibi bu bir rüya, ama ihtar edici ve kurtuluşa götürücü bir rüya.
Merhum Akif ne güzel söyler:
”Bu âlem şöyle bir rüya imiş, yahut muvakkatmiş,
Onu ukbâda anlarsın, ne müthiş bir hakikatmiş!”
Rüyada insana azap ve müjde vâki olduğu gibi, ahirette de müjde ve azap vardır.
Artık ben görmediğim bir âleme inanmam demek abestir. Çünkü yumuşak yatağında yattığın halde kâh azap, kâh müjde, kâh sevinç, kâh üzüntü seni buluyor. O halde ölüm de seni bulacak ve Allah Teâlâ senin hesabını görecektir.
İnsan rüyayı sadece kendi hakkında da görmez. Çok kere başkaları için de rüya görülebilir. Rüya, insanın çoluk çocuğu, ana babası, akrabaları, kardeşleri, dostu, meslekdaşı, zevcesi ve hemşehrileri gibi başka başka kimseler için zuhur edebilir.
Buna misâl şudur:
Bir gece küfrün başı Ebu Cehil rüyasında İslâm dinine girip Allah’ın Resulüne biat ettiğini gördü. Bu rüya, onun kendi hakkında değil, oğlu hakkında tecelli etti; Hazret-i İkrime İslâm’a can atarak ebedî saadetin burcuna kondu ve dünyadan şehid olarak ayrıldı.
Hazret-i İbrahim (a.s.) efendimiz de rüyada göz nuru oğlunu kurban ettiğini gördü ve bunu ona açıkça ifade ederek:
“- Yavrucuğum, dedi, ben rüyamda seni kestiğimi görüyorum. Artık bak, sen ne diyeceksin?”(4)
Allah Teâlâ’nın yüzünü keremlendirdiği o güzel çocuk derhal babasının emrine baş kesti ve teslimiyet âbidesi olarak insanlığa bir nümûne-i imtisal oldu.
İnsanoğlu çok defa rüyaların billur saraylarında yaşar. Kâh bir ülkeye şah olur, kâh padişah olur, kâh tahtından kara toprağa düşer. Kâh bir nazlı dilberin elinden bade içer. Kâh gökte bulutların üstünde mekân tutar, kâh yerin tâ dibine batar. Bütün bunlar bir anlık uyku hâlinde olup biter. En uzun rüyalar bile üç dört dakikayı geçmez.
Fakat bu kısa zaman diliminde insana nice bin gaipler gösterilebilir ve nice gizli haller aşikâr olur.
(4) Saffât Sûresi, 102.

Hiç kimse ben istediğim zaman rüya görür, istediğim zaman görmem ve ben
dilediğimi görürüm de diyemez. Çünkü rüyanın mahiyeti henüz keşfedilmemiştir ve Ruh, Rabbin emrindedir. Allahu Teâlâ dilemeyince kim ne yapabilir ki?
Rüyalar ve insanlar için çok sözler söylenmiştir. Ne var ki, rüyaların gerçek olanı da, sadece hayâl âleminde kalanı da vardır. Ve çok kere de insanlar gördükleri rüyaları unuturlar. Evvelce de ifade ettiğimiz gibi gerçek rüyalar peygamberlerin, velîlerin, sâlih kimselerin rüyalarıdır.
Keremi sonsuz Rabbimiz dilediği kuluna rüya âleminde bazı sırları ve gaipleri
bildirmeye de kadirdir. Ve gaybın anahtarı onun kudret elindedir. O bildirmedikçe de hiç kimse gaybı bilmez.
Tarihte hakikat olmuş çok rüyalar vardır, ama ille de rüya ile amel etmek diye bir mecburiyet yoktur.
Şimdi bir iki örnek verelim:
Sahabîlerden Abdullah İbn-i Abbas (r.a.), bir gün uykudan yüzü sapsarı olarak kalktı ve şöyle dedi:
“- İnna lillahi ve inna ileyhi raciûn. (Biz Allah’ın kuluyuz ve -ahirette- ona döneceğiz) “.
Yanında bulunan arkadaşları hayret edip sordular:
-Ey Abdullah! Ne var, ne oluyor? Niçin böyle kederlendin?
Gül güzlü güzide sahabi çırpına çırpına:
– Vallahi, dedi, bugün Hazret-i Hüseyin ve arkadaşlarını öldürecekler.
– Aman, dediler, bunu nereden çıkardın, ey iyiler iyisi?
O sözlerine şöyle devam etti:
– Rüyamda Nebiyy-i Zîşan efendimizi gördüm. Çok müteessirdi. Ellerinde içi kan dolu bir şişe vardı. Hâlâ yerden kan topluyordu. Bana bakarak:
– Ey Abdullah, buyurdu, biliyor musun, ümmetim benden sonra neler yaptı?
– Hayır, ey Allah ‘in Resulü, bilmiyorum!
– Bugün torunum Hüseyin’i ve arkadaşlarını öldürdüler. Bu, onun kanıdır. Ben bu kanı aldım, yüce Rabbime götürüyorum!
Abdullah (r.a.), hem bu rüyayı anlatıyor, hem de gözyaşlarının selinde sanki
boğuluyordu, gözlerinden boşalan yaşlara mani olamamıştı ve durmadan
hıçkırıyordu:
– Bu rüyaya göre vallahi bugün onu şehit edecekler!
Herkes dehşet ve hayretin çengelinde titremekteydi:.
– Hayır, ya Abdullah, diyorlardı, bu bir rüya, bunun tâbire, tevile ihtiyacı vardır. Yüce Allah rüyanı hayra tebdil eylesin.

Hazret-i Abdullah İbn-i Abbas, yaşlı gözlerini arkadaşlarına dikerek tane tane konuştu ve dedi:
– Ey iyi insanlar! Vallahi, Resulullah’ın görüldüğü rüyanın tâbire ve tevile ihtiyacı yoktur. Onun görüldüğü rüya gün gibi zahir olur. Vah başımıza gelenlere!
O güzide sahabinin arkadaşları o günün tarihini hafızalarında tuttular. O gün Hicretin 62. senesi, Muharrem’in 10’u ve günlerden Cuma idi.
Bulundukları yere ancak 25 gün sonra haber ulaşabildi. Hazret-i Abdullah’ın rüyayı gördüğü gün gerçekten de Hazret-i Hüseyin (r.a.) ve 72 arkadaşı, bir damla suya hasret bırakılarak Kerbelâ çölünde şehid edilmişlerdi. Bu rüya da böylece acı bir şekilde gerçekleşmiş oluyordu.
Gönlü Cenâb-ı Hakk’ın kerem güneşiyle pırıldayan o büyük sahabinin rüyası gün gibi zahir olmuştu. Çünkü rüyada Nebiler Sultanını görmüşlerdi. Allah’ın aziz Peygamberi buyurmuşlardır ki:
“- Her kim beni rüyasında görürse mutlaka beni görmüş olur. Çünkü şeytan
bana temessül edemez. “(5)
Tabii ki, Allah’ın Resulünü rüyada görenin onun mübarek şemâlini de bilmesi ve tanıması lâzımdır. Allah’ın sevgili ve şerefli Resulü bütün beşeriyetin bir rehber-i hidâyetidir. Onun mukaddes vücudu bir mücessem nûr-i ilâhîdir. Onun zatının nuruna canlar pervane kesilmiştir. Onun nezih ve parlak siması güneşlerin güneşidir. Ve âlem halkı onun için yaratılmıştır. Şeytan ise ebedî olarak lanete uğramış bir bozguncudur ve bir fitne kaynağıdır. Artık böyle olunca Resûl-i Alişanın o nezih, o nûrânî varlığına nasıl bürünebilir?
Demek ki, kâinatın efendisinin görüldüğü rüyaya şeytanın müdahale imkânı yoktur.
Osman Gazi’nin Rüyası:
Bir zaman Osmanlı imparatorluğunun kurucusu Osman Gazi de bir rüya görmüştü.
İnsan kendi arzu ve isteğiyle rüya göremez, ona gösterilir, işte Osman Gazi’ye rüya âleminde hakikatin kapısı aralanıyor, müjdeler ve saadetler bahşediliyordu.
Gördü ki, göbeğinden bir su fışkırmaktadır. Bu su büyüye büyüye nihayet geçit vermez bir nehir oluverdi. Sonra da bu çağlayan nehrin kenarında ulu bir çınar boy verdi.
Çınar ama, ne çınar! Öyle ulu bir çınar ki, dalı budağı her tarafı tutmuş, tepesi göklere doğru gözün göremeyeceği kadar yükselmişti. Ve bu çınarın gölgesinde renk renk uçuşan insanlar. Çınarın gölgesi adetâ insan denizi…
Osman Gazi rüyada bu güzel manzarayı seyrederken birden karşıdan Şeyh Edebâli Hazretlerinin geldiğini gördü. Şeyhin koynundan gözleri kamaştıran parlaklıkta bir ayın çıktığını ve gelip kendi koynuna girdiğini müşahede etti.
Büyük insanların rüyası da kendileri gibi büyük ve güzel olur. Gerçekten bu rüya pek güzeldi. Osman Gazi hemen yattığı yerden kalktı:
(5) 500 Hadis, Ö. Nasuhi Bilmen, 257.
– Rabbimin keremine hamd olsun ki, dedi, güzel bir rüya gördüm. İnşallah sonu da hayırlı olur!
Derhal Şeyh efendinin huzuruna vardı ve rüyada gördüklerini tane tane anlattı ve dedi:
– Ey apaydın Pîr, ne buyurursunuz?
Şeyh hazretleri bir müddet daldılar. Sonra yüzlerinde görülmemiş bir ışık çağlayanı belirerek başını yükseklere kaldırdılar:
– Tebrike şayan bir rüya görmüşsün, beyzadem, dediler. Osman Gazi’nin dudakları muhabbetle kıpırdadı:
Elhamdülillah!
Şeyh Edebâli (k.s.), kutlu rüyayı şöyle tâbir buyurdu:
– Beyzadem! Göbeğinden çıkan su senin soyun ve neslindir. Onun çoğalacağı ve dünyayı tutacağı ve yüzyıllarca da devam edeceği anlaşılıyor. O nehrin kenarındaki ulu çınar ağacı da senin elinle kurulacak kudretli ve büyük bir devlete alâmettir. Öyle bir devlet ki, kıyamet alâmetleri ortaya çıkmadıkça sarsılıp yıkılmayacak. Onun sayesinde nice milletler huzur içinde hayatlarını sürdürecekler.
Ey Beyzadem! Bu rüyada sana bir değil iki mükâfat görünüyor.
Osman Gazi sordu:
– O iki mükâfat nedir, ey Pîr?
-Şeyh şöyle cevap verdi:
– Bu mükâfatın biri, o kurulacak muazzam devlet, öbürü de benim kızımdır!
Şeyh hazretlerinin bu son sözleri Osman Gazi’nin yüreğine bir alev halinde aktı.
Utancından başını eğip sessizliğin girdabına daldı. O kadar, o kadar ki, yer yarılsa da kendisini yutsaydı memnun bile olacaktı.
Osman Gazi başı önde ve eriyecek halde dururken, şeyh hazretlerinin dudakları tekrar kıpırdadı ve dedi:
– Bu çifte mükâfatın ikincisi benim kızım Mal Hatun’dur. Allah Teâlâ onun da sana verilmesini takdir etmiş! Benim koynumdan çıkıp senin koynuna giren ışıklı ayın tâbiri de işte budur! Allah mübarek etsin!
Zaman geldi, Osman Gazi’nin rüyası da gün gibi zahir oldu ve onun kurduğu devlet hak ve adalet ölçülerinde kılı kırk yararak âlemde misli bulunmaz işleri başardı. Ve onun devleti asırlarca İslâm’ın sancaktarlığını yaptı.
İşte bu da bir rüya, fakat ayniyle vâki olmuş bir rüya…
Rüyayı gören kadar, tâbir eden de mühimdir. Herkes rüya tâbir etmek melekesine sahip değildir. O da ayrı bir iş ve sırdır. Ve görülen rüyalar herkese anlatılmamalıdır.
Ancak ehli bulununca anlatılmalı, ehli de rüyayı iyiye ve hayra yormalıdır. Çok kere rüya tâbir edildiği şekilde tecellî eder.
Kişiye bir rüya anlatıldığı zaman, rüyayı tâbir edecek kimse rüya sahibine en kısa yoldan şöyle demelidir:
– İnşaallah gördüğün hayırdır. Hayra ermeyi, serden kaçınmayı arzu ederiz. Hayır ve iyilik bizim, şer de düşmanlarımız içindir. Hamd âlemlerin yegâne mâliki ve Rabbine mahsustur. O’na hamd eder, O’ndan yardım dileriz. Şimdi rüyanı anlat.
Dikkat edilecek diğer bir husus da, güneşin doğup ve battığı zamanla zeval vaktinde rüya tâbir edilmemelidir.
Rüya sahibi, rüyasının tâbirini çok arzu ediyorsa, onu ancak bir âlim ve öğüt verene anlatmalıdır. Cahil ve düşmana rüya anlatmak insanı ümitsizliğe düşürebilir. Cahil, bilmediği halde rüyayı tâbir ederek güzeli çirkin, çirkini de güzel gösterebilir.
Denilmiştir ki: Rüya, uçan bir kuşun ayağı üzerindedir. Tâbir edilmedikçe onun için istikrar yoktur. Tâbir edildiği halde hemen yerini bulur..
Rüyalar üzerinde çok durmak ve hep rüyalarla meşgul olmak da insanı bazan
huzursuz eder. Her zaman güzel rüyalar görülmez, bazı kere rüyanın dış yüzü
korkunç gözükür, ama içten güzeldir. Güzel gözükür, fakat onda hayır bulunmaz.
Bütün bunlar ilimle, ferasetle, irfan ve hikmetle bilinir.
Bir kere daha ifade edelim ki, rüyasının sâdık ve doğru olmasını arzu eden kimse, sözünde ve özünde doğru olmalıdır. Yalan, gıybet ve koğuculuk gibi kötü huylardan ve kalbi karartan günahlardan uzakta bulunmalıdır. Çünkü günah karanlığı çöken kalbe hikmet nuru inmez. O kalbde bir hakikat meyvesi boy vermez. Tâ ki günahta tevbe edip temizlenene kadar.
Yalancının rüyası, yine yalan ile neticelenir. Yalancı ve iffetli olmayanlar da rüya görürler, fakat gördükleri rüyayı tamamıyla hatırlayamazlar. Rüyada görmediği halde gördüm demek de bir başka hatadır. Bu hususta Resûl-i Zîşan (s.a.v.) efendimiz şöyle buyurmuşlardır:
“- Rüyasına yalan katarak anlatan kimseye kıyamet gününde bir arpa danesinin iki ucunu bir araya getirip düğüm vurması teklif edilir. Bir kimse gözleri üzerine yalan söylerse Cennet kokularını alamaz. İftiranın en büyüğü, adamın kendi gözlerine yaptığı iftiradır ki, ben gördüm der, halbuki bir şey görmemiştir.”(6)
Evet: Hiçbir şey görmeden şunu şunu gördüm demek, kendi gözüne iftiradan başka nedir ki? Hem görmek veya görmemek insanın kendi elinde de değildir. İnsana bazı şeyler gösterilir. Bazan müjde, bazan korku, bazan sevinç, bazan keder vardır. Ama sâlih rüyalar mümin kulun müjdesidir. Kul kendisi sâlih olunca, rüyası da sâlih olur.
İmam Nablûsî (rh.a) demiştir ki:
“- Bazı kere de tâbir, rüyanın aksiyle olur. Nitekim tâbirciler, ağlamayı, sevinç; gülmeyi keder ve üzüntü, taunu harp, harbi taun; seli düşman, düşmanı sel; incir yemeyi pişmanlık, pişmanlığı incir yemek; çekirgeyi asker, askeri de çekirge ile tâbir ederler.
(6) İmam Nablûsî.

O halde, her şeyde olduğu gibi rüyayı da ehline bırakmalıdır. Çünkü el üstünde el vardır.
Bir gün, bir adam, İbn-i Sîrîn hazretlerinin huzuruna geldi:
– Ey gün görmüş üstad, dedi. Rüyamda incileri domuzların boynuna astığımı
müşahede ettim. Bu nice bir şeydir?
İbn-i Sîrîn (rh.a.) derhal şu karşılığı verdi:
– Ey kardeş! Sen ehil olmayan kimselere hikmet öğretiyorsun, gördüğün rüya buna alâmettir!
O kişi, hemen talebelerini araştırdı, gerçekten hikmete ehil olmadıklarını gördü ve bir daha onlara ders vermedi.
Rüya tâbiri, şeriatte makbul bir ilm-i şeriftir. Yüce Kitabımız Kur’ân’da bunun delilleri, Resûl-i Ekrem efendimizin hadislerinde hüccetleri vardır.
Rüyayı ehil olanlara anlatmak lâzımdır. Ehli bulunmadıkça da hayra yorup üzerinde fazla durulmamalıdır. Ötelerden müjdeler bekleyen kimse, Rabbine karşı vefalı olmalıdır.
Ruh, Rabbin emrindedir. O, dilediğini hidayete erdirir, dilediğine hikmet verir ve O yegâne yaratıcıdır. Mülkünde tekdir, misli ve ortağı yoktur.
O’na yaratıklarının sayısınca hamd ederim ki, elimi kalem tutacak halde yarattı ve bana bu eseri tamamlamayı ihsan buyurdu.
Bu sitede: Cafer-i Sâdık (r.a,), Ibn-i Sîrîn, İmam Nablusî ve daha nice İslâm
büyüklerinin rüyalara getirdikleri tâbirleri bulacaksınız.

Mustafa Necati BURSALI

1 Yorum

  1. gerçekten arayıpta bilmek istediklerimin çoğunun cevabını aldım teşekür ederimbazı rüyalarımın anlamlarını merak edyodum okuyunca çoğunun cevabını sanki aldım okudukça gördüklerimin huzuruna vardım okadar güzel açıklayıcı anlatılmışki n zamandır aradıklarımın cvabını aldım sağolun

Yorumunuz...

*